Preventie en mensgerichte aanpak als hefboom voor minder langdurig zieken - met Els Mermans

In een tijd waarin het aantal langdurig zieken in België richting de 600.000 kruipt, is een doordacht verzuimbeleid geen luxe meer, maar bittere noodzaak. Podcasthost Elke Van Parys spreekt met Els Mermans, zaakvoerster van ReIntegrationplus en expert in ziektepreventie en reïntegratie, over de menselijke kant van de wetgeving en het belang van psychologische veiligheid.

Elke: Els, de cijfers over langdurig zieken zijn confronterend. Wanneer spreken we officieel van een langdurig zieke medewerker?
Els: Dat hangt van de bril af waarmee je kijkt; de mutualiteit spreekt na één jaar van langdurig ziekteverzuim, maar in de praktijk beschouwen we iemand na één maand al als langdurig ziek. Ik adviseer werkgevers echter om niet zo lang te wachten en al na één of twee weken voor het eerst de telefoon te pakken voor een warm contactmoment.


Elke: Je hamert enorm op dat vroege contact, maar wat is de belangrijkste oorzaak dat mensen überhaupt zo lang uitvallen?
Els: De cijfers zijn eenduidig: mentale problemen zoals burn-out en depressie voeren de boventoon, gevolgd door chronische fysieke pijn, zoals rug- en nekklachten. We kunnen op beide fronten inzetten door de werkplek bijvoorbeeld ergonomisch aan te passen én preventief te kijken naar de werkgerelateerde oorzaken van mentale druk.


Elke: Veel bedrijven hebben procedures, maar jij pleit voor een echt re-integratiebeleid. Wat is volgens jou de gouden tip?
Els: Mijn belangrijkste advies is: wacht niet tot iemand uitvalt, maar zet in op een gedragen beleid dat verder gaat dan een fruitmand op de werkvloer. Het draait om een cultuur waarin leidinggevenden signalen herkennen en waar een klimaat van psychologische veiligheid heerst.
"Clear is kind, unclear is unkind. Rollen moeten duidelijk zijn van bij de start, maar zeker ook bij de re-integratie."


Elke: Vanaf 2026 is contactname met zieke medewerkers wettelijk verplicht. Hoe pak je zo’n gesprek aan zonder de privacy te schenden?
Els: Bel altijd vanuit oprechte bezorgdheid en vermijd de vraag 'Wat heb je?', want dat verhoogt de stress bij de medewerker enorm. Vraag liever: 'Is er iets dat ik voor je kan betekenen?' en focus op het behouden van de verbinding in plaats van op controle.


Elke: Wat is de impact voor de werkgever als die re-integratie niet goed wordt aangepakt?
Els: De kosten zijn hoog, zeker nu werkgevers ook in de tweede en derde maand van ziekte een deel moeten bijbetalen. Naast de directe financiële klap zie je ook de druk op het resterende team toenemen, wat weer een risico vormt voor nieuwe uitval.


Elke: Jij geeft hier ook trainingen en lezingen over. Wat is jouw persoonlijke stijl als je voor een groep staat?
Els: Hoewel de wetgeving taai kan zijn, breng ik het altijd met wat humor en een knipoog, ondersteund door praktijkvoorbeelden uit mijn eigen dossiers. Het is al een serieus genoeg onderwerp, dus ik zorg ervoor dat de informatie behapbaar en mensgericht blijft zodat het écht blijft plakken.

Word mijn volgende podcastgast